Gün içinde kendinizi sürekli tetikte, huzursuz ya da zihinsel olarak yorgun hissettiğiniz oluyor mu? Günümüz dünyasının yoğun temposunda bazen ortada belirgin bir tehdit yokken bile beden, sanki bir tehlike varmış gibi tepki verebilir. Bu durum çoğu zaman yoğun tempo ya da stresli gündemlerle açıklanır. Oysa bu hissin arkasında, vücudun hayatta kalma sisteminin merkezinde yer alan bir hormon bulunabilir: kortizol.

Bazı günler kendinizi enerjik, zihinsel olarak berrak ve dayanıklı hissederken, bazı günler aynı koşullarda çok daha çabuk yorulduğunuzu fark ettiğiniz oluyor mu? Üstelik bu fark her zaman ne kadar uyuduğunuzla ya da ne kadar yoğun çalıştığınızla açıklanamayabilir. Bedenin bu dalgalanmalara verdiği yanıtı anlamak için son yıllarda giderek daha fazla öne çıkan bir biyolojik gösterge var: Kalp Atım Hızı Değişkenliği (HRV).

Gün içinde ruh hâlinizin nedensiz yere değiştiğini, bazen kendinizi huzursuz ya da keyifsiz hissettiğinizi fark ediyor musunuz? Çoğu zaman bu dalgalanmaları stres, yorgunluk ya da dış koşullarla açıklarız. Oysa bu değişimlerin bir kısmı, düşündüğümüzden çok daha derinde, bağırsaklarımızda başlamış olabilir.

Sabah alarmı çalar. Gözler henüz tam açılmamışken el, neredeyse otomatik bir refleksle telefona uzanır. Bildirimler kontrol edilir, sosyal medya akışı kaydırılır, mesajlar okunur. Çoğu zaman bunun bilinçli bir tercih olmadığını hissederiz; sanki beden bizden önce karar vermiştir.

Uyku çoğu zaman pasif bir dinlenme süreci olarak algılansa da, biyolojik açıdan bakıldığında gece boyunca aktif ve düzenli bir yenilenme programı yürütülür. Bu program, uykunun farklı evreleri boyunca gerçekleşir ve her evre, bedenin ve beynin farklı fizyolojik ihtiyaçlarına hizmet eder. Uyku evrelerinin sağlıklı biçimde tamamlanması, yalnızca ertesi gün nasıl hissedeceğimizi değil, uzun vadeli metabolik ve nörolojik sağlığı da doğrudan etkiler.

Gün içinde sık sık acıktığını hissetmek çoğu kişi için olağan bir durum gibi görünür. Günlük rutinde bu his çoğu zaman doğal kabul edilir ve üzerinde pek düşünülmeden geçilir. Oysa açlık, her zaman vücudun gerçek bir enerji gereksinimini yansıtmaz. Bazı durumlarda hissedilen açlık, hücresel düzeyde bir ihtiyaçtan değil, kan şekeri regülasyonundaki geçici bozulmalardan kaynaklanır.

Gün içinde dikkat gerektiren anlarda zihnimizin hızla başka yönlere kayabildiğini fark ederiz. Bir anda aklımız yapılacak işlerden uzaklaşır ve odak kaybolur. Çoğu kişi bunu iradesizlikten kaynaklanan bir sorun olarak yorumlar; oysa mesele, büyük ölçüde beynimizin çalışma biçimidir.

Geleneksel tıp ve toplumsal algı, yaşlanmayı çoğunlukla doğum tarihine bağlı kronolojik yaş üzerinden tanımlar. Biri size kaç yaşında olduğunuzu sorduğunda, genellikle nüfus cüzdanınızda yazan yaşı söylersiniz. Peki size aslında farklı bir yaş metriğiniz daha olduğunu söylesek?

Bazı günler öğle yemeğini atlamanız beyninizi sisli bir İstanbul sabahına çevirirken, başka günler kahve bile içmeden tüm toplantıları enerjiyle tamamlarsınız. Bu dengesizliğin adı iradesizlik değil; metabolik esneklik (metabolic flexibility).

Sağlığınızı kaybettiğinizde, uzun yaşamanın tek başına bir anlamı kalmaz. İşte bu yüzden healthspan, yani sağlıklı yaşam süresi, üzerinde düşünmemiz gereken en önemli konulardan biridir.

LeBron James, yalnızca basketbol sahalarındaki performansıyla değil, aynı zamanda sağlıklı yaşam tarzıyla da tüm dünyanın dikkatini çekiyor.

Doç. Dr. Ajar Koçak, kolesterolün kalp ve damar sağlığındaki kritik rolüne dikkat çekiyor.

Beyniniz ve Vücudunuz Arasındaki Gizli Bağ: Vagus Sinirini Keşfedin

Yoğun iş temposu ve stresli yaşam tarzı, özellikle beyaz yakalı profesyonellerin enerji seviyelerini ve odaklanma becerilerini etkiler

Yaşınızın sadece takvimdeki rakamlardan ibaret olmadığını biliyor muydunuz?

Burun solunumunun önemi giderek artıyor. Burun solunumu sırasında üretilen nitrik oksit (NO), vücudumuzda hayati süreçleri destekleyen bir m

Modern dünyanın hızlı temposu, teknolojik ilerlemeler ve yapay aydınlatma ile birlikte uyku alışkanlıklarımızı derinden etkiledi

Hormesis, biyolojide düşük dozda zararlı veya stres yaratan bir etkenin organizma üzerinde olumlu etkiler yaratması olarak tanımlanır.

Uzun ve sağlıklı bir yaşam, insanlığın yüzyıllardır peşinde olduğu bir hedeftir.

Günümüzde sağlıklı bir yaşam tarzı benimsemek, uzun vadede fiziksel ve zihinsel sağlığımızı iyileştirmek için kritik öneme sahip.